CENTRI I ODELJENJA
Novi materijali i nanotehnologije
Poluprovodnici i senzori
Robotika, mehatronika
Metalne konstrukcije u građevinarstvu

ENGLISH

Digital repository of ITS SASA

NOVOSTI
12. oktobar 2010.

 

Gejmu i Novoselovu dodeljena Nobelova nagrada za fiziku
za istraŽivanje grafena

 


Nobelova nagrada za fiziku za 2010. godinu dodeljena je prof. Andreu Gejmu i dr Konstantinu Novoselovu sa Univerziteta u Mančesteru za „revolucionarne eksperimente sa dvodimenzionalnim materijalom grafenom“. Odluka Komiteta za dodelu Nobelove nagrade saopštena je 5. oktobra 2010. godine.

Gejm i Novoselov su dobili grafen skidajući slojeve čestica sa površine grafita uz pomoć obične lepljive trake. Po definiciji koju su ova dva naučnika dala u preglednom članku o grafenu objavljenom 2007. godine u časopisu Nature Materials, „grafen je tanak sloj atoma ugljenika uređenih u dvodimenzionalnu rešetku nalik na pčelinje saće; to je osnovni gradivni element materijala svih dimenzija na bazi ugljenika. On se može saviti u bezdimenzionalne fulerene i jednodimenzionalne nanocevi ili naslagati u trodimenzionalni grafit“. Grafen ima izuzetna kristalna i elektronska svojstva, proziran je i ima izuzetno dobru provodljivost. Istraživači koji se bave naukom o materijalima i elektronikom pokazuju veliko interesovanje za ovaj materijal, s obzirom da bi se, zahvaljujući pomenutim svojstvima, mogao primeniti u proizvodnji tranzistora malih dimenzija, kompjuterske memorije, optičkih uređaja i baterija.

Eksperiment kojim je grafen izdvojen uz pomoć lepljive trake prvi put je izveden 2004. godine. Gejm i Novoselov su iste godine u časopisu Science objavili rad u kom su opisali ovaj materijal i njegova električna svojstva; taj rad je do sada citiran više od 3000 puta.

Andre Gejm je rođen 1958. godine u Sočiju u bivšem Sovjetskom Savezu. Radio je kao asistent na Institutu za mikroelektronsku tehnologiju Ruske akademije nauka i umetnosti u Černogolovki. Nakon angažmana na univerzitetima u Notingemu (kao postdoktorant), Batu (Velika Britanija) i Kopenhagenu (Danska), postao je vanredni profesor na Univerzitetu u Najmegenu (Holandija), a od 2001. radi kao redovni professor na Univerzitetu u Mančesteru.

Konstantin Novoselov je rođen 1974. godine u Njižnom Tagilu u Rusiji. Doktorske studije je završio u Najmegenu, a 2001. godine je, zajedno sa svojim mentorom Gejmom, prešao na Univerzitet u Mančesteru.


Prilozi:

Novoselov, K. S. et al. (2004). "Electric Field Effect in Atomically Thin Carbon Films". Science 306 (5696): 666. doi:10.1126/science.1102896. PMID 15499015

Geim, A. K. and Novoselov, K. S. (2007). "The rise of graphene". Nature Materials 6 (3): 183–191. doi:10.1038/nmat1849.

Atomi ugljenika u pokretu – film snimljen uz pomoć mikroskopa TEAM 0.5

Intervju sa A. Gejmom snimljen neposredno nakon proglašenja dobitnika Nobelove nagrade za fiziku

Intervju sa K. Novoselovim snimljen neposredno nakon proglašenja dobitnika Nobelove nagrade za fiziku

 

KONTAKT:

Milica Ševkušić (On-line urednik)
Institut tehničkih nauka SANU, Beograd
tel.: +381 11 2636 994, lok. 103
e-mail: biblioteka@itn.sanu.ac.rs

 

 
   
Copyright © 2007 Institut tehničkih nauka Srpske akademije nauka i umetnosti